Veelgestelde vragen Schatkist editie 3

Op deze pagina vindt u de meest gestelde vragen over Schatkist editie 3. Staat uw vraag er niet bij? Stuur een berichtje naar schatkist@zwijsen.nl en wij komen hier bij u op terug.

Schatkist editie 3 – Materialen

Hoe werkt de ‘Schattenmap’?

Het maken van de Schattenmap is een activiteit in het atelier (een van de hoeken) in anker Start. De kinderen maken daar zelf hun eigen mapje.

Hoe werkt ‘het Vriendenboekje’?

Het Vriendenboekje van Schatkist is bedoeld voor de kinderen. Nadat het Zoemverhaal is voorgelezen schrijven de kinderen in de lees/schrijfhoek in het eerste vakje wat ze het leukste vinden aan het Zoemverhaal. In het tweede vak tekenen ze de vormen die ze gezien hebben op de platen van het Zoemverhaal. Bijvoorbeeld bij het vierkant en kruis een huis en een raam. Bij het derde vakje tekenen de kinderen het geluid dat ze gehoord hebben in het verhaal. Dit kan in letters (bijvoorbeeld ‘zzzzzzzz’) of ze tekenen een bij. Bij de poppetjes tekenen ze het vriendje dat Zoem heeft ontmoet. Dit kan bijvoorbeeld Rut de Rups zijn. Op de achterkant van het boekje kleuren ze de letter in die aangeboden wordt in het Zoemverhaal. Op deze manier zien we welke vriendjes Zoem heeft ontmoet in de verhalen en welke letters en schrijfvormen de kinderen geleerd hebben.

Komen de liedjes van Schatkist ook op cd?

Deze vraag krijgen wij vaak, omdat niet in alle speel- en gymzalen een laptop en/of digibord aanwezig is. Helaas mogen wij de liedjes in verband met muziekrechten niet op cd uitbrengen. Als school kunt u de liedjes wel zelf downloaden en op een cd zetten. U mag als gebruiker namelijk wel zelf een kopie maken, maar deze niet verspreiden.
Dit kunt u als volgt doen:
- Open Digiregie en ga naar het tabblad Materialen, Lesmateriaal. Kies een anker en kies achter Materiaal: Liedjes en muziekfragmenten.
- Klik op de muzieknoot van de liedjes die u wilt downloaden. U ziet dan een overzicht van mogelijkheden.
- Onder de kop ‘Gezongen en instrumentale versie downloaden’ kunt u de verschillende versies downloaden. Als u bijvoorbeeld kiest voor ‘Download hier de gezongen versie en de instrumentale versie van alle liedjes in één keer’, dan krijgt u de vraag of u deze wilt openen of opslaan. Klik op Opslaan.
- De bestanden worden onder de opgegeven namen opgeslagen. U kunt uiteraard zelf de map aangeven waarin de liedjes moeten worden opgeslagen.
- Herhaal dit voor de routineliedjes en per anker voor de ankerliedjes en muziekfragmenten.

Zijn de liedjes van Schatkist 2 hetzelfde als die van Schatkist 3?

Nee. Bij Schatkist editie 3 horen allemaal nieuwe liedjes, aansluitend bij de routines, de ankers en er zijn ook nieuwe algemene liedjes.

Hoe werkt het Bijenhotel?

Bij Schatkist editie 3 hoort een letterposter. Dit is het Bijenhotel. In het Bijenhotel heeft elke kamer een eigen letter. De opbouw van en de volgorde van de letters (kamers) is hetzelfde als bij Veilig leren lezen. Hierdoor is er een goede doorgaande lijn zichtbaar. Na het alzijdig verkennen van de letter zoeken de kinderen de centrale letter op de poster. Ze ontdekken dat die letter terug te vinden is in de naam van het nieuwe vriendje van Zoem, bijvoorbeeld Luuk bij /k/. De namen van de vriendjes zijn zo gekozen dat de kinderen zoveel mogelijk zelf de centrale klank ontdekken bij het zoemen van de naam en het uitspreken met verlengde klankwaarde. Bij het Bijenhotel staat de lettertafel. Het vriendje kan er dan zogenaamd logeren of op bezoek komen om de kamer te bewonderen. Hiervoor wordt in de klas gebruik gemaakt van de lettertafel. Die staat symbool voor de letterkamer in het bijenhotel. De kinderen richten deze kamer in met spullen met de centrale letter.

Worden er op de poster van het Bijenhotel schrijfletters of blokletters gebruikt?

Op de letterposter staan blokletters.

Is werken met het Bijenhotel verplicht?

Als u kiest voor Schatkist, dan raden wij u de aanschaf van het Bijenhotel aan. De materialen zijn een wezenlijk onderdeel van de routine 'rond de letter'. Zowel in de activiteiten als in andere materialen (het letterfilmpje, liedjes) wordt verwezen naar het Bijenhotel. Als u het Bijenhotel niet aanbiedt, dan komt een deel van de routine niet aan de orde.

Wat is de rol van de ‘Schatkistkaarten’ in de klas?

De Schatkistkaarten zijn ondersteunende kaarten bij bepaalde activiteiten. Zo kunnen ze steun geven bij een opdracht, bijvoorbeeld: ‘doe de beweging van Pompom op de kaart na’. Of ze helpen de kinderen bij het stellen van vragen of het geven van antwoorden: ‘welke vorm heeft het voorwerp? Op welke kaart zie je ook deze vorm? Kies de goede kaart’. Ze kunnen ook in de klas worden gehangen, bijvoorbeeld een kaart met een klasregel bij een hoek in de klas.

Is er voor het schrijfonderwijs een apart werkboekje voor groep 1-2 dat aansluit op de thema’s?

Het schrijven gebeurt op kopieerbladen. U print deze vanuit Digiregie. Deze bladen zijn vooral voor de kinderen van groep 2 bedoeld. Er is dus geen schrijfwerkboekje. We hebben hier specifiek voor gekozen omdat we niet weten welke ankers gebruikt gaan worden en we willen voorkomen dat een boekje slechts voor de helft gevuld gaat worden. Van de schrijfwerkbladen die u zelf print, kunt u een boekje maken.

Schatkist editie 3 – Didactiek

Hoe kan ik een bepaald onderdeel van Schatkist laten terugkomen (herhalen)?

Het kan voorkomen dat u ziet dat kinderen moeite hebben met een bepaald onderdeel van Schatkist. U kunt hier dan op een later moment op terugkomen. Hoe plant u dit het beste in? Tijdens het plannen van de activiteiten kunt u in Digiregie bij elke activiteit zien welk doel centraal staat. Weet u dat een bepaald doel extra aandacht nodig heeft in de groep? Kies dan voor de activiteiten waarbij dat doel centraal staat.

Wat is het verschil tussen zoemend lezen en zoemend zeggen?

In Schatkist leren we kinderen niet lezen. De strategie van zoemend lezen is dus niet aan de orde. Wat we wel doen is een strategie aanreiken om woorden zoemend te zeggen, uit te spreken met verlengde klankwaarde, als hulpmiddel om tot auditieve analyse – het hakken – te komen. Oefeningen worden zo opgebouwd dat kinderen door zoemend te zeggen, zelf de klanken in woorden gaan horen en tot klankbewustzijn komen. Rekken ze bijvoorbeeld aaaap, dan is het makkelijker om 'p' als aparte klank te ontdekken. Omgekeerd kan de leerkracht een woord zoemend zeggen en kan kind het woord dan nazeggen en de afzonderlijke klanken benoemen. Het zoemend zeggen is dus een hulpmiddel bij de auditieve analyse. Auditieve analyse of hakken blijft erg belangrijk als voorbereiding op het leesproces. Bij de taak van het lezen zelf moet je echter niet hakken. Daarom is het belangrijk deze vaardigheid van het hakken niet in te zetten bij het lezen zelf. Dat vertraagt kinderen om tot direct lezen te komen. Hakken is wel rechtstreeks nodig als je spelt.

Waarom begint het formele leesonderwijs pas in groep 3?

Leren lezen is een technische vaardigheid die in groep 3 aan de orde komt. In Schatkist editie 3 leren we kinderen bewust niet lezen. Onderzoek en praktijkervaringen laten zien dat het geen goede zaak is om deze vaardigheid in groep 2 expliciet te willen trainen. Er zijn immers heel wat andere leerlijnen in groep 2 die minstens even belangrijk zijn, zoals mondelinge taalvaardigheid met begrijpend luisteren en woordenschat, verhaaloriëntatie en verhaalanalyse. Dit zijn allemaal zaken die het begrijpend lezen positief versterken. Daarnaast is het erg belangrijk om kinderen gestructureerd en spelenderwijs vaardigheden aan te reiken die een hele sterke samenhang laten zien met technisch lezen en spelling, namelijk fonologische vaardigheden en fonologisch bewustzijn. Die vaardigheden krijgen daarom ook ruime aandacht in de routines rond de letter en op taaltocht, volledig in doorgaande lijn met Veilig leren lezen kim-versie in groep 3.

Hoe bereid ik kinderen voor op leren lezen?

Wat essentieel is in de voorbereiding voor technisch lezen, is fonemisch bewustzijn, de vaardigheid om afzonderlijke klanken in een woord te horen en ze te benoemen. Hiervoor is 'zoemend zeggen' een belangrijke strategie. Door het verlengd uitspreken van woorden, worden klanken duidelijk ‘hoorbaarder’ voor kinderen, wat het makkelijker maakt om de klanken te benoemen. Activiteiten bij de routine ‘rond de letter’ zijn zo opgebouwd dat kinderen door woorden zoemend te zeggen, zelf de klanken in woorden gaan horen en tot fonemisch bewustzijn of klankbewustzijn te komen. Rekken ze bijv. aaaap dan is het makkelijker om 'p' als aparte klank te ontdekken. Omgekeerd kan de leerkracht een woord zoemend zeggen en het kind kan woord dan nazeggen en de afzonderlijke klanken benoemen. Het zoemend zeggen is dus een hulpmiddel bij het verwerven van fonemisch bewustzijn en de auditieve analyse. Zoemend zeggen is in feite een tussenstadium bij het analyseren van woorden. Hier komen geen schriftbeelden van woorden bij te pas. Het zoemend lezen is een strategie bij het lezen.

Wanneer kan ik kleuters wél laten lezen?

Zodra kinderen zelf spontaan teken-klankkoppelingen verwerven en zelf tot lezen komen van woorden waarin die letters in nieuwe combinaties voorkomen, dan spreken we van lezende kleuters. Voor deze kleuters kunt u wel met zoemend lezen werken. Stimuleer hen te lezen met een correct startgedrag waarbij ze de mondstand klaarzetten en de klanken aanhouden zodat ze in elkaar overvloeien zonder te hakken; dus zoemend gaan lezen. Voor deze kleuters kunt u na het verkennen van de klanken in het woord via zoemend zeggen het overeenkomstige schriftbeeld van het woord laten zien. Dit woord kunnen ze dan lezen met de strategie van zoemend lezen. Het is essentieel dat u ook voor deze lezende kleuters het fonemisch bewustzijn en auditieve analyse verder blijft oefenen aan de hand van zoemend zeggen en hakken. Deze vaardigheden zijn namelijk belangrijk voor de verdere ontwikkeling van het technisch lezen en spelling.

Hoe is het letteraanbod opgebouwd?

In Schatkist editie 3 worden binnen één anker twee letters aangeboden, waarvan u er één kunt uitkiezen. Hiervoor zijn bij elk anker twee Zoemverhalen geschreven. Wij adviseren om negen ankers te behandelen in één jaar, wat dus automatisch wil zeggen: negen letters per jaar. Als u ervoor kiest om beide letters uit het anker aan te bieden, dan kan dit. Ook kunt u tijdens eigen thema's de letters aanbieden. U kunt hiervoor de Zoemverhalen gebruiken, want deze zijn los van de ankers inzetbaar. In elk jaarpakket is er afwisseling tussen medeklinkers, korte klinkers, lange klinkers en tweetekenklinkers. Vaak krijgen wij de vraag of de 'eu' en de 'au' aan bod komen in de methode. Ja, deze letters worden aangeboden. Ook komen de lange klinkers (‘aa’, ‘oo’ enzovoorts) al in periode 2 aan bod, juist omdat bekend is dat beginnende lezers vaak moeite hebben met deze klanken. Op deze manier komen ze al eens met deze letters in aanraking voordat het formele leesonderwijs begint.

Komt schrijven aan bod in Schatkist editie 3?

Het voorbereidend schrijven komt in ieder anker aan bod. Er worden tekens aangeboden zoals het horizontale streepje, het rondje en ook schrijfpatronen zoals de golf, krul en lus. Deze zijn op een speelse manier verwerkt in de Zoemplaten. Naar aanleiding van elk Zoemverhaal komt er een nieuw vriendje in het vriendenboekje van Zoem, met een letter en een schrijfpatroon of -teken. Pompom leert hierdoor schrijven en oma helpt hem hierbij. Samen met de kinderen van groep 2 gaat Pompom oefenen.

Hoe is meten en meetkunde verwerkt in Schatkist editie 3?

Meten en meetkunde is in de methode verwerkt door middel van de routine rekenschatten. In een schattendoos zitten allerlei spullen die activiteiten rond deze domeinen uitlokken. De schatkistkaarten rondom meten (licht, zwaar, groot, klein, lente, temperatuur etc.) en meetkunde (achter, naast, enzovoorts) helpen de kinderen hierbij. Ook op andere manieren komen meten en meetkunde terug, bijvoorbeeld in activiteiten met plattegronden en in bewegingsactiviteiten (oriënteren in de ruimte).

Schatkist editie 3 – Aansluiting op andere methoden

Sluit het registratiesysteem van Uk & Puk aan bij Schatkist?

Zwijsen heeft ook de programma’s voor kinderdagverblijven en peuterspeelzalen Uk & Puk en Puk & Ko ontwikkeld. Beide maken gebruik van een registratiesysteem. Dit systeem sluit aan bij Schatkist editie 3. Het eind-vaardigheidsniveau van Uk & Puk is meegenomen in Schatkist editie 3. De leidster geeft de eindgegevens kinderdagverblijf van het kind door aan de leerkracht en op basis hiervan kan de leerkracht het beginniveau aangeven in Digiregie van Schatkist. Op basis hiervan kan dan een aanpak (ster, maan of zon) worden gekozen, zodat de leerkracht op de verschillende niveaus kan inspelen.

Schatkist editie 3 – Digiregie/Leerkrachtassistent

Ik heb een eigen thema ingepland in Digiregie, maar zie dit niet terug in de Leerkrachtassistent. Hoe kan dat?

In de Leerkrachtassistent worden alleen activiteiten getoond waaraan een module is gekoppeld. Aan activiteiten bij een eigen thema zijn per definitie geen modules gekoppeld.

Ik heb een activiteit ingepland in Digiregie, maar zie deze niet terug in de Leerkrachtassistent. Hoe kan dat?

In de Leerkrachtassistent worden alleen activiteiten opgenomen waaraan een module is gekoppeld. Aan de door u geplande activiteit is waarschijnlijk geen module gekoppeld. Daarom wordt deze niet weergegeven.

Schatkist editie 3 bestaat toch uit 18 ankers? Niet alle ankers zijn opgenomen in de Leerkrachtassistent. Wanneer kan ik de andere ankers verwachten?

De ankers die niet in de Leerkrachtassistent te vinden zijn, worden gedurende het schooljaar toegevoegd. Zodra een nieuw anker is geplaatst, komt er een bericht in Digiregie te staan.

Kan ik een eigen afbeelding uploaden bij het woordweb in de Leerkrachtassistent?

U kunt een eigen afbeelding uploaden bij het woord dat centraal staat in het woordweb. Dit doet u door op de button rechts onder de afbeelding te klikken (een open vierkantje met een pijl omhoog). Er verschijnt dan een dialoogvenster waarin u de eigen afbeelding kunt selecteren.

Als ik in Digiregie van groep wijzig, wordt de nieuwe groep niet weergegeven.

Wanneer de nieuw geselecteerde groep niet meteen wordt weergegeven, is het nodig om de pagina te verversen. Hiervoor klikt u op F5.

Kan ik een eigen activiteit die ik heb aangemaakt in Digiregie Schatkist editie 3 delen met mijn collega('s)?

Ja, binnen een school kunnen eigen activiteiten en thema’s worden gedeeld met elkaar.

Schatkist editie 3 – Organisatie

Wat is de tijdsduur van de verschillende activiteiten?

Onderstaand lijstje geeft de gemiddelde tijdsduur aan van Schatkist-activiteiten:
- Kringactiviteiten: 20 minuten
- Activiteiten in de speelzaal: 45 minuten
- Speelplaatsactiviteiten: 45 minuten
- Activiteiten in de hoeken: 25 minuten

Is er een vaste koppeling van de kleuren bij de weekkalender aan de dagen?

Bij de weekkalender zijn er veel kleurenkaartjes beschikbaar, in tweevoud. U kunt hierdoor zelf kiezen aan welke dagen u welke kleuren wilt koppelen. Als u schoolbreed een bepaalde kleur wilt gebruiken bij de weekplanningen (bijv. maandag is roze, dinsdag is groen etc.), dan kan dat dus.

Kan ik wisselen met de ‘kleuren van de dag’?

Wij adviseren u niet te veel te wisselen met deze kaartjes. Zorg ervoor dat u duidelijk naar voren laat komen welke kleurenkaartjes worden gebruikt voor de dagen dat de kinderen naar schoolgaan. Wij raden aan voor elke dag één kleur te kiezen en die kleuren te hangen bij die dag. Dit zal op lange termijn kunnen leiden tot herkenning bij de kinderen. Kies ook twee dezelfde kleurkaartjes voor het weekend.

Kan ik de volgorde van de activiteiten aanpassen?

De activiteiten binnen een anker zijn geordend op basis van inhoud en opbouw. Omdat ze elkaar opvolgen, is het niet aan te raden de volgorde van die activiteiten aan te passen. Bij de activiteiten 'rond de letter' moet u bijvoorbeeld eerst het Zoemverhaal aanbieden om vervolgens in te kunnen gaan op het alzijdig verkennen in de kennismaking. In het ankerthema bouwen de activiteiten hier dan weer op voort en in de afronding ook. Ook daar is dus een specifieke opbouw uitgewerkt die wij aanraden te volgen. De vrij in te plannen activiteiten kunt u wel in volgorde aanpassen. Binnen een periode is de volgorde van welk anker u gebruikt wel vrij.

Hoe vaak moet ik observeren per anker?

Wij schrijven niet voor hoe vaak er geobserveerd moet worden binnen een anker. We zeggen wel dat op domeinniveau per kind (dus zowel kinderen van groep 1 als groep 2) in elke periode een beoordeling gegeven moet worden. Dus een beoordeling over getalbegrip of over meetkunde. Deze beoordeling wordt gebaseerd op observaties. Het is dus aan te raden om per periode van drie ankers minimaal één observatie uit te voeren bij elk doel, maar dit is geen verplichting.

Wat voor activiteiten zijn er voor de speelzaal en hoe vaak komen ze terug?

Er zijn per week twee activiteiten voor in de speelzaal. Dit zijn activiteiten voor grove motoriek. Het gaat dan om spelletjes, zoals tikspelletjes en bewegingsactiviteiten waarbij de kinderen moeten klimmen, duikelen, rollen, enzovoorts. Elke week is er een activiteit met groot materiaal (een activiteit waarbij een opstelling gemaakt moet worden) en een activiteit, een spelles of een les met ritmiek en expressie met klein materiaal (ballen, enzovoorts).



Deel met anderen